BLOG

   logo-pl-v2

 

fr pl gb us

Rozwiązanie Dominanty Septymowej


    

 

titleBudowę Dominanty Septymowej już omówiliśmy wcześniej. Dominanta wskazuje na Tonikę utworu i do niej dąży. Czasami w utworach chodzi o to, aby zbudować bardzo silne napięcie, które rozładowywane jest ostatecznym osiągnięciem Toniki. Wprowadzenie do Dominanty interwału dodanego w postaci septymy nadaje się to tego celu idealnie. Dlaczego?

Głównie dlatego, że wprowadzamy dysonans, który MUSI się rozwiązać (o konsonansach, dysonansach i ich rozwiązaniach innym razem). W związku z tym Dominanty Septymowej jako akord ma silniejszą „motywację” do doprowadzenia nas do akordu tonicznego.

Każdy akord zbudowany jest ze składników. W przypadku dążenia, czy też rozwiązywania się takiego akordu na inny, każdy z jego składników musi rozwiązać się na jakiś składnik drugiego akordu. W przypadku Dominanty Septymowej, która jest czterodźwiękiem oznacza to, że potrzebujemy 4 dźwięków akordu tonicznego. Problem polega na tym, że tonika jest trójdźwiękiem – wniosek z tego prosty – któryś z dźwięków trzeba będzie powtórzyć. Pytanie który.....

Skoro dążymy do Toniki to trzeba powtórzyć dźwięk toniczny (w rozwiazaniu ścisłym) – czyli I stopień gamy. Ot i to wszystko! Skoro sens zamieszania rozjaśniony i mam nadzieję zrozumiany, przechodzimy do konkretów, czyli jak dokładnie rozpisuje się to rozwiązanie na pięciolinii dla wszystkich przewrotów D7.

Trzy podstawowe zasady rozwiązywania D7 na T to:

  • musimy znać składniki obu akordów – czyli innymi słowy wiedzieć, jakie dźwięki wchodzą w oba akordy – w tonacji C-dur Dominanta septymowa to g-h-d-f, a Tonika to c-e-g.

  • zawsze szukamy najbliższych możliwych składników akordu tonicznego w stosunku do D7 – czyli dźwięk wspólny zostaje w tym miejscu, w którym był w tonacji C-dur będzie to kwinta czyli g.

  • zawsze dublujemy pierwszy stopień

 

No to do dzieła:

Dominanta Septymowa w pierwszym przewrocie rozwiązuje się na Tonikę w drugim przewrocie. Wynika to z tego o czym pisałam powyżej – czyli od bliskości poszczególnych składników obu akordów. Podwojona w rozwiązaniu ścisłym jest oczywiście oktawa. Poniżej po dwa przykłady do każdego przewrotu. Każdy kolor w poniższym zapisie w Dominancie septymowej (D7) i Tonice (T) określa dźwięk z D7 rozwiązujący się na dźwięk T.

 

d7-t5D71-T harm

Dla tych co potrzebują wiedzieć jak się to śpiewa po kolei - rozpisane poniżej melodycznie;)

 D71

d73-t

 D73-T harm

D73

D75-t

D75-T harm

D75

 

d77-t3

 D77-T harm

D77

Należy pamiętać, że D7 od dowolnego dźwięku pełni funkcję Dominanty tak naprawdę w dwóch tonacjach – durowej i molowej. Czyli oprócz rozwiązania na akord durowy, może się rozwiązać na akord molowy – czyli na tzw. „moll Tonikę” oznaczaną w harmonii jako oT. Ta molowa i durowa Tonika to w istocie gamy jednoimienne. Zasada rozwiązania na molową Tonikę jest takie samo jak na durową – jedyną różnicą jest tercja akordu, która jest tercją małą zamiast wielką. Tę różnicę widać poniżej dla D7 bez przewrotu (zamiast czerwonych dźwięków - czarne):

 D71-T mT harm

i dla D7 w drugim przewrocie (zamiast czerwonych dźwięków - czarne):

D75-mT harm

Dla wtajemniczonych:

D7 może mieć też inne rozwiązania. W układzie rozproszonym Dominanta septymowa może rozwiazać się tak, że tercaj D7 skacze aż o tercję w dół na kwintę Toniki lub septyma D7 rozwiązuje si e w górę na kwintę Toniki.

 

Po za tym istnieje cos takiego jak roziązanie zwodnicze na tzw. Tonikę szóstego stopnia - TVI. W tonacji G-dur będzie to akord e-moll. Kwinta Dominanty w tym przypadku rozwiązuje się na tercję TVI. Przykład poniżej:Dt-TVI